Delhi News : मुलांच्या इंटरनेट वापरावर बंदी नको; सुरक्षा आणि स्वातंत्र्य दोन्ही महत्त्वाचे
Delhi News :नवी दिल्ली : मुलांना इंटरनेटपासून दूर ठेवण्यापेक्षा त्यांचा ऑनलाइन वावर सुरक्षित करणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
1 मिनिट वाचन
Delhi News :नवी दिल्ली : मुलांना इंटरनेटपासून दूर ठेवण्यापेक्षा त्यांचा ऑनलाइन वावर सुरक्षित करणे अधिक महत्त्वाचे आहे. वयाच्या आधारावर मुलांना इंटरनेट वापरण्यापासून रोखण्याऐवजी त्यांच्या सुरक्षेसाठी प्रभावी उपाययोजना करायला हव्यात, अशी भूमिका सर्वोच्च न्यायालयाने मांडली आहे. मुलांच्या इंटरनेट वापरावर सरसकट बंदी घालण्याच्या मागणीवर सुनावणी करताना न्यायालयाने कठोर पालक नियंत्रण (पॅरेंटल कंट्रोल), लैंगिक शोषणाशी संबंधित व्हिडीओ व मजकूर हटवणे, अशा सामग्रीची तक्रार करण्याची प्रभावी व्यवस्था आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर ‘चाइल्ड मोड’सारखी सुरक्षा वैशिष्ट्ये उपलब्ध करून देण्याच्या गरजेवर भर दिला.https://maharashtramirror.com/ Delhi News
इंटरनेट वापरणे हा मूलभूत अधिकार
भारतीय संविधानातील अनुच्छेद १९(१)(अ) आणि अनुच्छेद २१ यांचा संदर्भ देत इंटरनेटचा वापर, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्य यांचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले. मुलांनाही त्यांच्या वयानुसार आवश्यक संरक्षणासह हे अधिकार मिळायला हवेत, असा युक्तिवाद न्यायालयाने मांडल्याचे वृत्तात नमूद आहे.
मुलांच्या इंटरनेट वापरावर सरसकट बंदी घालणे हा योग्य उपाय ठरू शकत नाही. एखादे मूल विशिष्ट वयापेक्षा लहान आहे, म्हणून त्याला योग्य-अयोग्य समजत नाही किंवा स्वतःचे मत व्यक्त करण्याचा अधिकार नाही, असे मानणे चुकीचे ठरेल. मुलांची सुरक्षितता आणि त्यांचे स्वातंत्र्य या परस्परविरोधी गोष्टी नसून, दोन्हींचे संरक्षण करणे आवश्यक आहे, असे न्यायालयाने स्पष्ट केले.
बंदीपेक्षा सुरक्षित इंटरनेट वापरावर भर
कायद्याद्वारे इंटरनेट वापरावर बंदी घातल्याने मुले त्याचा वापर पूर्णपणे थांबवतीलच, असे नाही. उलट, ती पालकांपासून लपून इंटरनेट वापरण्याची शक्यता आहे. अशा वेळी पालकांचे नियंत्रण नसलेल्या आणि अधिक धोकादायक ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मच्या संपर्कात येण्याचा धोका वाढू शकतो.
त्यामुळे मुलांना इंटरनेटपासून दूर ठेवण्याऐवजी त्यांचा ऑनलाइन वावर सुरक्षित करण्यावर भर देणे गरजेचे आहे. पालकांसाठी प्रभावी नियंत्रण व्यवस्था, आक्षेपार्ह व शोषणाशी संबंधित सामग्रीवर त्वरित कारवाई आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर मुलांच्या सुरक्षेसाठी विशेष सुविधा उपलब्ध करून देणे, हे अधिक परिणामकारक उपाय ठरू शकतात. मुलांच्या हातातील इंटरनेट काढून घेणे हा उपाय नसून, त्यांना सुरक्षितपणे इंटरनेट वापरता येईल, अशी व्यवस्था निर्माण करणे ही काळाची गरज आहे.
