Delhi News : गरोदरपणातील नैराश्यावर उपचार केल्यास बाळाच्या मेंदूच्या विकासाला मदत
Delhi News : नवी दिल्ली : गरोदरपणात महिलांना जाणवणाऱ्या नैराश्यावर वेळीच उपचार केल्यास जन्माला येणाऱ्या बाळाच्या मेंदूच्या विकासावर सकारात्मक परिणाम होऊ शकतो, असे एका संशोधनातून समोर आले आहे. हे संशोधन ‘नेचर कम्युनिकेशन्स’ या आंतरराष्ट्रीय नियतकालिकात प्रसिद्ध झाले आहे.https://maharashtramirror.com/ Delhi News
या अभ्यासात गरोदरपणात नैराश्याची लक्षणे जाणवणाऱ्या २३४ महिलांचा समावेश करण्यात आला होता. संशोधकांनी या महिलांची दोन गटांत विभागणी केली. पहिल्या गटातील महिलांना गरोदरपणातील नैराश्यावर उपचार करण्यासाठी विशेषतः विकसित करण्यात आलेली ‘मॉमकेअर’ ही आठ सत्रांची संक्षिप्त मानसोपचार पद्धती देण्यात आली. दुसऱ्या गटातील महिलांना मानसिक आरोग्याबाबत सर्वसाधारण मार्गदर्शन आणि उपलब्ध सुविधांची माहिती देण्यात आली.
अभ्यासातून असे दिसून आले की, मॉमकेअर थेरपी घेतलेल्या महिलांमध्ये नैराश्याचे प्रमाण ३६ टक्क्यांवरून सहा टक्क्यांपर्यंत घसरले. त्यामुळे गरोदरपणातील नैराश्यावर विशेष मानसोपचार पद्धतीचा प्रभावी उपयोग होऊ शकतो, असे संशोधकांनी नमूद केले.
जन्मानंतर लगेचच बाळांच्या मेंदूची एमआरआय तपासणी करण्यात आली. त्यात मॉमकेअर थेरपी घेतलेल्या मातांच्या बाळांच्या मेंदूतील ‘हिप्पोकॅम्पस’ या भागाचा आकार दुसऱ्या गटातील बाळांच्या तुलनेत सुमारे पाच टक्क्यांनी कमी असल्याचे आढळले. हिप्पोकॅम्पस हा मेंदूचा भाग स्मरणशक्ती, शिकण्याची प्रक्रिया आणि भावनिक प्रतिसाद यांच्याशी संबंधित आहे.
जन्मानंतर सहा महिन्यांनी करण्यात आलेल्या चाचण्यांमध्ये, हिप्पोकॅम्पसचा आकार तुलनेने लहान असलेल्या बाळांनी अनोळखी किंवा भीतीदायक परिस्थितींमध्ये अधिक चांगला भावनिक संयम दाखवला. या निष्कर्षांवरून गरोदरपणातील मातांच्या मानसिक आरोग्याचा बाळाच्या मेंदूच्या विकासाशी आणि भावनिक प्रतिसादांशी संबंध असू शकतो, असे संशोधनातून सूचित होते.
गरोदरपणातील नैराश्याकडे दुर्लक्ष न करता वेळीच योग्य उपचार घेणे महत्त्वाचे आहे. मातांच्या मानसिक आरोग्याची काळजी घेतल्यास आई आणि बाळ या दोघांच्याही आरोग्यासाठी सकारात्मक परिणाम साधता येऊ शकतात, असा या संशोधनाचा महत्त्वाचा संदेश आहे.
संपादकीय टीप: मूळ बातमीत हिप्पोकॅम्पसचा आकार लहान असणे फायदेशीर असल्याचा अर्थ निघू शकतो. मात्र, या एका अभ्यासाच्या निष्कर्षांवरून लहान आकार नेहमीच चांगला असतो, असा सार्वत्रिक निष्कर्ष काढता येत नाही. प्रकाशनापूर्वी मूळ संशोधनातील निष्कर्ष आणि आकडेवारी पडताळून घेणे योग्य ठरेल.
