मर्यादा पुरुषोत्तम राम: आदर्शांच्या उजळणीचा मंगल सोहळा

Ram Naavami : रामराज्य ही केवळ संकल्पना नाही, तर सुशासनाची लोककल्याणकारी गुरुकिल्ली

मुंबई :- भारतीय संस्कृतीचे अढळपद आणि कोट्यवधी जनमानसाचे श्रद्धास्थान असलेल्या प्रभू श्रीरामाचा जन्मोत्सव अर्थात रामनवमी. चैत्र शुद्ध नवमीचा हा सुवर्णक्षण केवळ एका देवतेचा जन्मदिवस नाही, तर तो मानवी मूल्यांच्या विजयाचा, सत्याच्या प्रस्थापनेचा आणि 'मर्यादा पुरुषोत्तम' या शब्दाला खऱ्या अर्थाने जागण्याचा दिवस आहे. यंदाची रामनवमी अधिक विशेष आहे, Ram Naavami कारण अयोध्येच्या भव्य मंदिरात प्रभू राम विराजमान झाल्यानंतरचा हा सण आपल्याला त्यांच्या आदर्शांकडे अधिक गांभीर्याने पाहण्यास उद्युक्त करत आहे.

मर्यादेचे मूर्तिमंत प्रतीक

श्रीरामाचे आयुष्य म्हणजे संघर्षाची गाथा असली, तरी त्या संघर्षातही संयम आणि मर्यादा कशी पाळावी, याचा तो वस्तुपाठ आहे. पितृवचन पालनासाठी राजवैभवाचा त्याग करून वनवास स्वीकारणारा पुत्र, रावणासारख्या बलाढ्य शत्रूशी लढतानाही युद्धाचे नियम न मोडणारा योद्धा आणि प्रजेच्या समाधानासाठी वैयक्तिक सुखाची आहुती देणारा राजा… या सर्व भूमिकांमध्ये राम 'मर्यादा पुरुषोत्तम' ठरला. आजच्या अस्थिर आणि मूल्यांचा ऱ्हास होत असलेल्या काळात रामाचा हा संयम आपल्याला जीवन जगण्याची नवी दिशा देतो.

रामराज्य: सुशासनाचे स्वप्न

जेव्हा आपण 'रामराज्या'ची भाषा करतो, तेव्हा त्याचा अर्थ केवळ धार्मिक राज्य असा नसून, जिथे शेवटच्या माणसालाही न्याय मिळेल, जिथे भयमुक्त वातावरण असेल आणि जिथे राजा हा प्रजेचा सेवक असेल, असे राज्य होय. भ्रष्टाचारमुक्त प्रशासन, पर्यावरणाचे रक्षण आणि जात-पात विरहित समाज ही रामराज्याची मूळ तत्त्वे होती. आजच्या आधुनिक लोकशाहीत ही तत्त्वे अंमलात आणणे, हीच प्रभू श्रीरामाला खरी श्रद्धांजली ठरेल.

आव्हानांच्या काळात रामाचा आदर्श
सध्याच्या धावपळीच्या आणि स्पर्धेच्या युगात माणसाचा संयम सुटत चालला आहे. अशा वेळी रामाचे धैर्य आणि अढळ विश्वास आपल्याला बळ देतो. 'रामाय स्वस्ति' म्हणताना आपण केवळ स्वतःचे कल्याण मागत नाही, तर संपूर्ण सृष्टीच्या कल्याणाची कामना करतो.