सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर त्र्यंबकेश्वरमध्ये भूगर्भीय हालचालींचा अभ्यास; जीएसआयची विशेष मोहीम

नाशिक : नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे २०२७-२८ मध्ये होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या तयारीला वेग आला असून, भाविकांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने प्रशासनाने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. त्र्यंबकेश्वर परिसरातील भूगर्भीय हालचाली आणि संभाव्य भूकंपाच्या धोक्याचा अभ्यास करण्यासाठी भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण विभागाने (जीएसआय) विशेष मोहीम हाती घेतली आहे. या मोहिमेंतर्गत परिसरातील जमिनीच्या हालचालींवर चोवीस तास लक्ष ठेवले जात आहे.

राज्य शासनाच्या विनंतीनुसार जीएसआयने विशेष पथक त्र्यंबकेश्वर परिसरात तैनात केले आहे. या पथकाकडून चार अत्याधुनिक यंत्रांच्या साहाय्याने जमिनीतील सूक्ष्म कंपनांची सातत्याने नोंद घेतली जात आहे. या यंत्रांमधून मिळणारी माहिती संगणकीय प्रणालीद्वारे एकत्रित करून तिचे शास्त्रीय विश्लेषण केले जाणार आहे. त्यामुळे परिसरातील भूगर्भीय हालचालींचे स्वरूप आणि संभाव्य भूकंपविषयक धोके समजण्यास मदत होणार आहे.

सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे देशभरातून लाखो भाविक, साधू-महंत आणि पर्यटक दाखल होण्याची शक्यता आहे. त्यांच्या सोयीसाठी रस्ते, पूल, घाट, पाणीपुरवठा, वीज, आरोग्य आणि वाहतूक व्यवस्थेसह विविध पायाभूत सुविधांची कामे सुरू आहेत. मोठ्या प्रमाणावर बांधकामे होत असल्याने जमिनीची भूगर्भीय स्थिती जाणून घेणे आवश्यक मानले जात आहे.

या निरीक्षण मोहिमेचा कालावधी तीन महिन्यांचा आहे. अभ्यास पूर्ण झाल्यानंतर जीएसआयकडून राज्य शासनाला सविस्तर अहवाल सादर केला जाणार आहे. जीएसआयचे महासंचालक दिनेश गणवीर यांनी नागपुरात बोलताना या मोहिमेची माहिती दिली. या अहवालातील निष्कर्षांच्या आधारे भविष्यातील विकासकामांचे नियोजन, बांधकामांची सुरक्षितता आणि संभाव्य आपत्ती व्यवस्थापनासाठी उपाययोजना आखण्यास मदत होणार आहे.