Solapur News : तीनशे फूट खोल बोअरवेल, तरीही पाण्याचा थेंब नाही! सोलापूरच्या शेतकऱ्यांची केंद्रीय पथकासमोर आर्त हाक

Solapur News :सोलापूर : पावसाने फिरवलेली पाठ, तीनशे फूट खोल जाऊनही कोरड्या पडलेल्या बोअरवेल, डोळ्यांदेखत करपून गेलेली उभी पिके आणि डोक्यावर वाढत चाललेला बँकांच्या कर्जाचा डोंगर… अशा चौफेर संकटात सापडलेल्या सोलापूर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांची विदारक व्यथा केंद्रीय दुष्काळ पाहणी पथकासमोर उघड झाली. शनिवारी पथकाने उत्तर सोलापूरसह मंगळवेढा आणि सांगोला परिसरातील दुष्काळी परिस्थितीचा आढावा घेतला. शेताच्या बांधावर जाऊन करपलेली पिके, पाण्याची उपलब्धता आणि शेतकऱ्यांच्या अडचणी जाणून घेतल्या. मात्र, या पाहणीदरम्यान समोर आलेले वास्तव केवळ शेतीच्या नुकसानीपुरते मर्यादित नसून, ग्रामीण भागातील संपूर्ण अर्थव्यवस्थेवर दुष्काळाचे सावट गडद झाल्याचे चित्र आहे.https://maharashtramirror.com/ solapur News

‘लागवडीचा सगळा खर्च मातीत गेला, आता कर्ज फेडायचे कसे?’
उत्तर सोलापूर तालुक्यातील बेलाटी येथील शेतकरी पुरुषोत्तम गायकवाड यांनी केंद्रीय अधिकाऱ्यांसमोर आपली हतबलता मांडली. पिकांच्या लागवडीसाठी केलेला खर्च वाया गेला, अपेक्षित उत्पन्न मिळण्याची शक्यता संपली आणि बँकेचे कर्ज मात्र डोक्यावर कायम आहे, अशी त्यांची व्यथा होती.https://maharashtramirror.com/ solapur News

‘साहेब, लागवडीचा सगळा खर्च मातीत गेला. हाती काहीच उरले नाही. आता संसाराचा गाडा हाकायचा कसा आणि बँकेचे देणे फेडायचे कसे? स्वतःच्या जमिनीतून उत्पन्न मिळत नसल्याने दुसऱ्याच्या बांधावर मजुरीला जाण्याशिवाय पर्याय उरलेला नाही,’ अशा शब्दांत त्यांनी परिस्थितीचे गांभीर्य अधिकाऱ्यांच्या निदर्शनास आणून दिले.

गायकवाड यांच्यावर सुमारे सहा लाख रुपयांचे बँक कर्ज असल्याचे वृत्त आहे. पावसाअभावी झेंडू आणि तुरीची पिके उद्ध्वस्त झाल्याने उत्पन्नाचा मार्ग बंद झाला आहे. शेतीत गुंतवलेले भांडवलही वसूल होण्याची शक्यता नसल्याने कर्जफेडीची चिंता त्यांना सतावत आहे. ही केवळ एका शेतकऱ्याची व्यथा नसून, पावसाच्या खंडामुळे आर्थिक संकटात सापडलेल्या अनेक शेतकरी कुटुंबांची परिस्थिती आहे.

तीनशे फूट खोल बोअरवेल, तरीही पाणी नाही!
पावसाचा दीर्घ खंड आणि भूजल पातळीतील घसरण यामुळे सोलापूर जिल्ह्यातील अनेक गावांमध्ये पाणीटंचाई तीव्र झाली आहे. शेतीला पाणी देण्यासाठी लाखो रुपये खर्च करून खोदलेल्या बोअरवेल कोरड्या पडल्याने शेतकऱ्यांसमोरील संकट अधिक गडद झाले आहे.

जिल्ह्यातील भूजल पातळी मागील पाच वर्षांच्या सरासरीच्या तुलनेत २.९८ मीटरने घसरल्याची माहिती जिल्हा प्रशासनाच्या आढाव्यात समोर आली आहे. पाणी उपलब्ध नसल्याने पिकांना वेळेवर सिंचन करता आले नाही. परिणामी, खरीप हंगामातील सोयाबीन, तूर, कांदा आणि इतर पिकांच्या उत्पादनावर मोठा परिणाम झाला आहे.

जिल्ह्यातील पीक कापणी प्रयोगांच्या आकडेवारीनुसार, सोयाबीनच्या उत्पादकतेत ८७.४ टक्क्यांची घट नोंदवण्यात आली आहे. त्यामुळे उत्पादनातून लागवडीचा खर्चही भरून निघणार नसल्याची भीती शेतकरी व्यक्त करत आहेत.

भीमा नदी कोरडी; मंद्रूपमध्ये आठवड्यातून केवळ तासभर पाणी
दक्षिण सोलापूर तालुक्यातील मंद्रूप परिसरात पाणीटंचाईचे संकट अधिक तीव्र झाले आहे. भीमा नदीचे पात्र कोरडे पडल्याने गावाच्या पाणीपुरवठ्यावर परिणाम झाला आहे. वृत्तानुसार, मंद्रूपमध्ये आठवड्यातून केवळ एक तास पाणी मिळत असल्याचे चित्र आहे.

गावातील ५२ बोअरवेलपैकी केवळ सहा बोअरवेल कार्यरत असल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर बनला असून, ग्रामपंचायतीने टँकरद्वारे पाणीपुरवठा करण्याची मागणी प्रशासनाकडे केली आहे.

शेतीसाठी पाणी नाहीच; पण आता पिण्याच्या पाण्यासाठीही संघर्ष करावा लागत असल्याने ग्रामीण भागातील नागरिकांची चिंता वाढली आहे.

जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्न गंभीर
दुष्काळाची झळ केवळ शेतीपुरती मर्यादित राहिलेली नाही. शेतातील पिके करपल्याने जनावरांसाठी उपलब्ध होणारा चारा कमी झाला आहे. परिणामी, पशुपालकांसमोर जनावरांचे संगोपन कसे करायचे, हा प्रश्न निर्माण झाला आहे.

जिल्ह्यातील सुमारे १८.१७ लाख पशुधनासाठी उपलब्ध चारा केवळ ४७ दिवस पुरेल, असा अंदाज प्रशासनाच्या आढाव्यात व्यक्त करण्यात आला आहे. पाणी आणि चाऱ्याच्या टंचाईमुळे काही शेतकऱ्यांना आपली जनावरे कमी किमतीत विकावी लागत असल्याचेही वृत्त आहे.

दुष्काळाची तीव्रता वाढल्यास पशुधन सांभाळणे कठीण होण्याची शक्यता असून, चारा डेपो, चारा छावण्या आणि पर्यायी चारा उपलब्ध करून देण्याची मागणी पुढे येत आहे.

जिल्ह्यातील सर्व ११ तालुके दुष्काळग्रस्त; मदतीकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष
सोलापूर जिल्ह्यातील सर्व ११ तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित करण्यात आले आहेत. जिल्ह्यात जून ते सप्टेंबर या कालावधीत सरासरी ४८१.१० मिलिमीटर पावसाच्या तुलनेत प्रत्यक्षात २४४.७० मिलिमीटर पाऊस नोंदवण्यात आला. म्हणजेच सरासरीच्या तुलनेत सुमारे निम्माच पाऊस झाला.

जिल्ह्यातील अनेक महसूल मंडळांमध्ये पावसाचा मोठा खंड पडल्याने खरीप पिकांचे नुकसान झाले आहे. पीक नुकसानीचे पंचनामे पूर्ण करून केंद्र सरकारकडे मदतीचा प्रस्ताव पाठवण्याची प्रक्रिया प्रशासनाकडून सुरू आहे.

केंद्रीय पथकाच्या पाहणीदरम्यान शेतकऱ्यांनी आर्थिक मदत, पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था, जनावरांसाठी चारा आणि रोजगार उपलब्ध करून देण्याची गरज अधोरेखित केली. आता या पाहणीच्या अहवालातून शेतकऱ्यांच्या पदरात किती मदत पडणार, याकडे जिल्ह्यातील शेतकरी वर्गाचे लक्ष लागले आहे.

करपलेली पिके, कोरड्या बोअरवेल, चाऱ्याची टंचाई आणि डोक्यावर कर्जाचा डोंगर अशा संकटांच्या कात्रीत सापडलेल्या सोलापूरच्या बळीराजाला आता केवळ पाहणी नव्हे, तर प्रत्यक्ष आर्थिक दिलासा आणि पाणी-चाऱ्याच्या ठोस उपाययोजनांची प्रतीक्षा आहे.