Ram Sutar Death : शिल्पकलेचा महामेरू हरपला! जागतिक कीर्तीचे शिल्पकार राम सुतार यांचे वयाच्या 101 व्या वर्षी निधन

•’स्टॅच्यू ऑफ युनिटी’सह अनेक अजरामर कलाकृतींचे जनक; नुकताच जाहीर झाला होता ‘महाराष्ट्र भूषण’

धुळे | जगातील सर्वात उंच पुतळा ‘स्टॅच्यू ऑफ युनिटी’ साकारणारे आणि शिल्पकलेतील ‘भीष्माचार्य’ मानले जाणारे राम सुतार यांचे वयाच्या 101 व्या वर्षी वृद्धापकाळाने निधन झाले. त्यांच्या निधनामुळे केवळ महाराष्ट्रच नव्हे, तर जागतिक शिल्पकलेचे क्षेत्र पोरके झाले आहे. धुळ्याच्या मातीतून आलेला हा महान कलाकार शतकी कारकीर्द पूर्ण करून अनंतात विलीन झाला आहे.

धुळे ते जगप्रसिद्ध शिल्पकार: एक थक्क करणारा प्रवास 19 फेब्रुवारी 1925 रोजी धुळे जिल्ह्यातील गोंदूर येथे राम सुतार यांचा जन्म झाला. स्वातंत्र्यापूर्वीपासून सुरू झालेला त्यांचा हा कलाप्रवास गेल्या सात दशकांपासून अविरत सुरू होता. त्यांनी केवळ दगडाला किंवा धातूला आकार दिला नाही, तर भारतीय इतिहास आणि संस्कृतीच्या महान विभूतींना जिवंत रूप दिले. त्यांच्या निधनानंतर संपूर्ण कला विश्वातून हळहळ व्यक्त होत आहे.

अजरामर कलाकृतींची गौरवगाथा राम सुतार यांनी आपल्या आयुष्यात हजारो शिल्पकृती साकारल्या. त्यांच्या काही निवडक आणि ऐतिहासिक कलाकृती पुढीलप्रमाणे:

स्टॅच्यू ऑफ युनिटी (गुजरात): सरदार वल्लभभाई पटेल यांचा 182 मीटर उंच जगातील सर्वात उंच पुतळा.

छत्रपती शिवाजी महाराज पुतळा (मालवण): मालवणच्या राजकोट येथे अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावर दिमाखात उभा असलेला पुतळा.

गांधीजींचे जागतिक दर्शन: भारतच नाही तर जगातील अनेक देशांमध्ये त्यांनी साकारलेले महात्मा गांधींचे पुतळे उभे आहेत.

सावरकर पुतळा (अंदमान): काही दिवसांपूर्वीच अंदमान येथे त्यांच्या हातांनी साकारलेल्या सावरकरांच्या पुतळ्याचे अनावरण झाले.

विभूतींचे दर्शन: भगवान बुद्ध, महावीर, स्वामी विवेकानंद यांच्या सुबक मूर्तींनी जगभरातील रसिकांना भुरळ घातली.

सन्मान आणि पुरस्कार राम सुतार यांच्या अतुलनीय योगदानासाठी भारत सरकारने त्यांना 1999 मध्ये पद्मश्री आणि 2016 मध्ये पद्मभूषण पुरस्काराने गौरविले होते. या वर्षाच्या सुरुवातीलाच, 20 मार्च 2025 रोजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी त्यांना राज्याचा सर्वोच्च ‘महाराष्ट्र भूषण’ पुरस्कार जाहीर केला होता. हा सन्मान मिळाल्यानंतर काही काळातच त्यांनी जगाचा निरोप घेतला.

शिल्पकलेत भावनेचा मिलाफ राम सुतार यांच्या शिल्पांचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यामध्ये दिसणारी जिवंतता. त्यांनी साकारलेले पुतळे केवळ मूर्ती नसून त्यातून त्या महापुरुषांचे विचार आणि भावना व्यक्त होत असत. त्यांचे पुत्र अनिल सुतार यांच्यासोबत त्यांनी अनेक प्रकल्प पूर्ण केले आणि शिल्पकलेचा हा वारसा पुढील पिढीकडे सोपवला.